Քաղաքագետ. Լեռնային Ղարաբաղի ընտրությունների նկատմամբ իրենց վերաբերմունքում միջազգային կազմակերպությունները գերի են ՙսառը պատերազմի՚ կարծրացած գաղափարներին

• Ուրբաթ, 20 հուլիսի, 08:46

 Ծայրահեղ զարմանք է հարուցում հեղինակավոր միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարների վարքագիծը, որոնք շտապեցին հայտարարել Լեռնային Ղարաբաղի նախագահական ընտրությունների անօրինականության մասին, և ստեղծվում է տպավորություն, որ նրանք դեռ գերի են ՙսառը պատերազմի՚ կարծրացած գաղափարներին: ԱրմԻնֆոյի թղթակցի հետ զրույցում այդպիսի կարծիք է հայտնել որպես դիտորդ ԼՂՀ ժամանած Ընտրական համակարգերի միջազգային փորձագիտական կենտրոնի պատվիրակության ղեկավար Ալեքսանդր  Ցինկերը:

Նրա ասելով, մերժելով Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի ժողովրդավարական ընտրությունների գործընթացի իրավունքը, միջազգային կազմակերպությունները, փաստորեն, փոխարենը ոչինչ չեն առաջարկում: ՙԻսկ ի±նչ են նրանք առաջարկում: Որպեսզի 20 տարվա ընթացքում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչությունը մնար որպես ոչինչ, որպեսզի այդ հողում քայլեր առանց ղեկավարության, առանց ինքնակազմակերպման, առանց համամարդկային ժողովրդավարական արժեքներին հաղորդակցվելու ձգտման անկազմակերպ մարդկանց ինչ-որ զանգվա±ծ՚, - հարց է տվել քաղաքագետը: ՙԸնդհակառակը, ես կարծում եմ, որ թե Եվրահանձնաժողովը, թե ՆԱՏՕ-ն, թե մյուս կազմակերպությունները պետք է ուրախ լինեն, որ Լեռնային Ղարաբաղի ժողովուրդն ունի ընտրված ներկայացուցիչ, որը կարող է նրան ներկայացնել հիմնախնդրի խաղաղ հանգուցալուծման որոնմանը նպատակաուղղված բանակցություններում: Հենց այդպիսի օրինական, ընտրված ղեկավարի հետ կարելի է և հարկավոր գործ ունենալ բանակցային գործընթացում: Այնպես որ, եթե նրանք, միջազգային կառույցների այդ ներկայացուցիչները, մի քիչ մտածեին, կհասկաննային իրենց հայտարարությունների ողջ, մեղմ ասած, անհեռատեսությունը՚, - ասել է Ալեքսանդր Ցինկերը: Սակայն, կարծում է նա, որոշ դեպքերում ժողովրդավարությունը նրանց հարկավոր է: ՙՈւստի նրանք գտնում են չափազանց անորոշ ձևակերպումներ. իբր` իրենք դեմ չեն ժողովրդավարությանը, բայց, քանի որ ԼՂՀ չճանաչված պետություն է, իրենք չեն կարող ճանաչել ընտրությունները՚:

Ցինկերն օրինակ է բերել մերձավորարևելյան հակամարտությունը և այն հանգամանքը, որ այն կարգավորելիս հաճախ որպես փորձաքար հանդես է գալի Գազայի հատվածը, որտեղ, պարզապես, չկա մեկը, ում հետ կարելի է պայմանավորվել, և չկան ընտրովի ներկայացուցիչներ, ոչ ոք պատասխանատու չէ իր խոսքերի և որոշումների համար: Ուստի, կարծում է քաղաքագետը, հաշտության գործընթացի տեսանկյունից, չափազանց կարևոր է, որպեսզի ԼՂ ունենա իր ղեկավարությունը, օժտված որոշումներ կայացնելու բնակչության մանդատով, որոնք կիրագործվեն: Ընդ որում չկա որևէ մեկը, որ ներսից ասի, թե այս կամ այն որոշումն իրեն չի գոհացնում, և հաշտության շուրջ բանակցություններն անհնար են:

Ցինկերի կարծիքով, հենց այն հանգամանքը, որ ԼՂՀ չճանաչված հանրապետություն է, նրա ղեկավարությանը դրդում է ընտրությունները դարձնել առավելագույնս արդար և թափանցիկ, և դրանց որակը գերազանցում է տարածաշրջանի միջազգայնորեն ճանաչված պետությունների ընտրությունները: Ավելին, ընտրություններում առկա է մրցակցային գործընթաց, առաջադրվում են իրական այլընտրանքային ծրագրեր: Նրա ասելով, ստացվում է, որ միջազգային կառույցների համար գոյություն չունի Լեռնային Ղարաբաղի 160 հազար բնակչություն, իսկ նրանց կազմակերպված, ժողովրդավարական սկզբունքներով ապրելու ակնկալիքներն ու ցանկությունները, պարզապես, անտեսվում են:

Պատասխանելով այն հարցին, թե արդյոք արդար և ազնիվ ընտրություններն ի զորու են խթան ծառայել ԼՂՀ ճանաչմանը որպես հակամարտող կողմ` Ցինկերը նշել է, որ այդ գործընթացն աստիճանաբար թափ է հավաքում: ՙԱյդ մասին սկսել են հաճախ խոսել նաև ԵԱՀԿ ՄԽ-ում, և ԼՂՀ նախագահի պաշտոնի երկու հիմնական թեկնածուները նույնպես ընդգծում են դրա կարևորությունը, և ժողովուրդը նրանց չի ների, եթե նրանք դրան չհասնեն: Իսկ միջնորդական առաքելության ղեկավարները հասկանում են, որ եթե իրենք բանակցությունների հերթական փուլում ոչնչի չհասնեն, ապա կհայտնվեն իրենց գործունեության լիակատար ձախողման առջև, և, վերջ ի վերջո, դա  կխոստովանեն այնպես, ինչպես ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման վերջերս խոստովանեց Մերձավոր արևելքում իր առաքելության ձախողումը: Այդ պատճառով այնպիսի քայլը, ինչպես Լեռնային Ղարաբաղի վերածումը հաշտության որոշում կայացնելու սուբյելկտի, համենայն դեպս, միջազգային հասարակայնությանը ցույց կտար, որ միջնորդները լրջորեն փորձում են ելք գտնել փակուղուց: Միջնորդական առաքելությունն` ի դեմս ԵԱՀԿ ՄԽ, նման է փչացած դինամո-մեքենայի: Այն պտտվում է, սակայն արդյունքում` ոչինչ չի տալիս, կարծես, այնտեղ պակաս մաս կա, որը կարող էր ծախսված էներգիան ձևափոխել մի վիճակից մյուսին՚, - ասել է զրուցակիցը: