Ղարաբաղում լարվածությունը կպահպանվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ կողմերը չեն դադարել երազել անիրականանալիի մասին

Հայաստանում Իսրայելի առաջին դեսպան, Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունների ընթացքին հետևող ICES փորձագիտական կենտրոնի պատվիրակության անդամ Բարուխ Բեն Ներիայի հարցազրույցն ԱրմԻնֆո լրատվական գործակալությանը:

• Օկսանա Մուսաելյան

• Երկուշաբթի, 4 հունիսի, 17:11

Ձեր կազմակերպությունը մասնակցել է Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունների դիտարկմանը: Ի՞նչ եք կարծում, արդյո՞ք դրանք ազատ և արդար են եղել:

Գնահատելով ընտրատեղամասերում աշխատանքը, որտեղ մենք դիտարկում ենք իրականացրել`մեր կողմից ընտրական ընթացակարգերի ժամանակ առանձնակի խախտումներ և բացթողումներ չեն հայտնաբերվել: Տպավորություն է ստեղծվել, որ դրանք ազատ են եղել Երևանում և որոշ այլ քաղաքներում: Մենք չենք հայտնաբերել կեղծիքներ և խոչընդոտներ, որոնք կխանգարեին ընտրությունների ազատ անցկացմանը:

Բայց կային շատ ահազանգեր քաղաքական կուսակցությունների կողմից կաշառքների մասին, որոնք մատուցվել են` նաև որպես ՙնվերներ՚: Ձեր կարծիքով, որքանո՞վ են օրինական նման ՙնվերները՚, և ի՞նչ չափով դրանք կարող էին ազդել ընտրությունների ելքի վրա:

Բարեբախտաբար, մենք չենք հայտնաբերել ընտրողներին կաշառք կամ նվերներ տալու որևէ դեպք, և, բնականաբար, չէինք կարող նաև ներկա գտնվել դրան: Անշուշտ, եթե մենք հայտնաբերեինք նման խախտումներ, մենք այդ մասին կնշեինք մեր հաշվետվությունում:

Ի՞նչ եք կարծում, ինչպե՞ս կձևավորվի առաջիկայում աշխարհաքաղաքական իրավիճակը տարածաշրջանում`իրանական խնդրի և չկարգավորված ղարաբաղյան հակամարտության սպառնալիքների լույսի ներքո:

Իրավիճակը ձեր Անդրկովկասյան տարածաշրջանում և տարածաշրջանային ուժերի`Թուրքիայի, Ռուսաստանի և Իրանի միջև ոչ հասարակ իրողությունը, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի և եվրոպական հանրության ակտիվությունը`կապված էներգետիկ և տնտեսական խնդիրների հետ, այս տարածաշրջանը շատ կարևոր է դարձնում աշխարհի տարբեր տարածաշրջանների, հատկապես`Մերձավոր Արևելքի, Կենտրոնական Ասիայի և այլ տարածաշրջանների համար:

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ձգձգվող ղարաբաղյան հակամարտությունը պետք է կարգավորվի միայն հակամարտությունների կարգավորման միջազգային նորմերի հիման վրա, որը ենթադրում է, որ բոլոր կողմերը պետք է համաձայնության հանգեն`ըստ ստորագրված կետերի և պայմանների:

Դուք գտնում եք, որ Ղարաբաղում նոր պատերազմի սանձազերծման նախադրյալներ կա՞ն:

Լեռնային Ղարաբաղում նոր ռազմական գործողության հավանականություն կա, քանի որ Ղարաբաղը ճանաչված չէ միջազգային կազմակերպությունների և պետությունների կողմից`որպես անկախ պետություն: Շատ կարևոր է վերահսկել հակամարտությունը, որպեսզի այն ենթակա լինի կառավարման, իսկ հակամարտող կողմերի միջև հաստատվեն փոխվստահության հարաբերություններ: Առանց հստակ որոշումների և նախաձեռնությունների, ինչպես նաև առանց կողմերի այն գիտակցման, որ իրենք պետք է հրաժարվեն իրենց որոշ երազանքներից, քաղաքական և ռազմական լարվածությունը կպահպանվի: Այս իրավիճակը որևէ առավելություն չի տալիս տարածաշրջանի մյուս բոլոր երկրներին:

Իսրայելը համագործակցում է Ադրբեջանի հետ`զենք մատակարարելով վերջինիս: Չե՞ք կարծում արդյոք, որ Իսրայելն այդպիսով ոչ միայն վնասում է Հայաստանին, այլ նաև ինքն իրեն, քանի որ Ադրբեջանը Թուրքիայի ՙկրտսեր եղբայրն է՚, որի հետ Իսրայելը վերջին ժամանակներս հաշտ չէ:

Իսրայելը, ինչպես և մյուս երկրները, իրենց ռազմավարական և ազգայի շահերն ունեն, որոնք շատ կարևոր են`երկրի համար ռազմական սպառնալիքին դիմակայելու առումով: Իսրայելի և Ադրբեջանի միջև համագործակցությունն ուղղված չէ Հայաստանի դեմ. այն տեղի է ունենում Իրանում իսլամական ֆունդամենտալիզմի կողմից իրական սպառնալիքների հետևանքով, որը միջուկային զենք է մշակում և պատրաստ է ահաբեկչություն իրականացնել ողջ աշխարհում, այդ թվում`ԱՄՆ-ի, Իսրայելի և այլ երկրների դեմ: Իսրայելի համար շատ կարևոր է լավ հարաբերություններ ունենալ տարածաշրջանի բոլոր երկրների`Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի հետ: Իսրայելի և Թուրքիայի միջև`ավելի քան մեկ տարի առաջ տեղի ունեցած դիվանագիտական ճգնաժամը համարում եմ ժամանակավոր երևույթ, և վերջին հաշվով երկու կողմերը կհանգեն հաշտեցման և համաձայնության:

Ընդհանուր առմամբ ինչպե՞ս եք գնահատում մեր երկրների միջև համագործակցության մակարդակը, ինչպես նաև 100-ամյա տարելիցի նախշեմին Քնեսեթում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման վերաբերյալ օրինագծի ընդունման հավանականությունը:

Որպես Հայաստանում և Վրաստանում առաջին դեսպան`ես ջանք եմ գործադրել հանուն մեր երկրների միջև հարաբերությունների հաստատման, և կցանկանայի, որպեսզի Հայաստանի և Իսրայելի հարաբերություններն ավելի լավը լինեն, բայց դա ոչ պակաս չափով կախված է նաև Հայաստանից:

Հայաստանն իր առանձնահատուկ շահերն ունի տարածաշրջանում և ձգտում է զարգացնել իր տնտեսությունը, առևտուրը և ներդրումները: Որքանով ինձ հայտնի է, իսրայելցի շատ գործարարներ շահագրգռված են նման երկկողմ հարաբերություններով:

Ի՞նչ եք կարծում Քնեսեթում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման վերաբերյալ օրինագծի ընդունման հնարավորության առնչությամբ:

Քնեսեթում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման մասին օրինագծի հարցը հեշտ խնդիր չէ, բայց  կարծում եմ, որ Քնեսեթում նման օրինագիծ ընդունել ցանկացողները բավական շատ են, սակայն դրա համար ժամանակ է պետք. հարցը պետք է լուծվի Իսրայելի խորհրդարանի անդամների կողմից: