Ալեքսանդր Ցինկեր. ՀՀ նոր խորհրդարանում ուժեղ ընդդիմության առկայության հավանականությունը նվազագույնի է հասնում

Թել Ավիվում ԱՊՀ և Արևելյան Եվրոպայի երկրների ինստիտուտի տնօրեն, XV գումարման Քնեսեթի պատգամավոր Ալեքսանդր Ցինկերի հարցազրույցն ԱրմԻնֆո լրատվական գործակալությանը:

• Աշոտ Սաֆարյան

• Հինգշաբթի, 17 մայիսի, 22:00

Պրն. Ցինկեր, Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունը մեծամասնություն է կազմել խորհրդարանում: Ինչո՞վ կարելի է բացատրել հասարակական աջակցության նման բարձր մակարդակը`հաշվի առնելով հսկայական սոցիալ-տնտեսական խնդիրները և ի կատար չածված նախկին մի շարք խոստումները:

Կառավարող կուսակցությունն ընտրություններում, որպես կանոն, ձայներ է կորցնում, երբ նրա դեմ հանդես է գալիս համախմբած ընդդիմություն, որն առաջարկում է պետության զարգացման այլընտրանքային ուղղություն: Հայաստանում անցկացված խորհրդարանական ընտրություններում հիմնական ընդդիմադիր ուժը ՀԱԿ-ն էր: Ընտրական գործընթացի սկզբում փորձագետները ՀԱԿ համար կանխագուշակում էին համամասնական ցուցակներով մանդատների գրեթե մեկ երրորդը: Բայց, ավաղ, ինձ մոտ տպավորություն է ստեղծվել, որ որքան ուժեղ է ՀԱԿ-ը հանրահավաքների կազմակերպման, այնքան թույլ է նախընտրական քարոզչության կազմակերպման հարցում: Կոնգրեսի նախընտրական արշավն ամենաթույլն էր: Ընտրողները չհավատացին ՀԱԿ անորոշ խոսումներին` ընդդիմադիր ուժ ընտրելով ՙԲարգավաճ Հայաստանին:

Հարկ է նշել, որ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության մեծամասնական թեկնածուները հաղթանակ են տարել հսկայական գերազանցությամբ: Ինչպես փորձն է ցույց տալիս, մեծամասնական ընտրակարգի օգտագործումը հետխորհրդային տարածությունում ապահովագրված չէ վարչական ռեսուրսի ուժեղ ազդեցությունից: Բայց խոսել այն մասին, թե կառավարող կուսակցությունն ուղղակի գնել է բոլոր ձայները, առնվազն կոռեկտ չէ հայ ժողովրդի և երկրի քաղաքացիների նկատմամբ:

Նոր կոալիցիայի ստեղծման հարցը շարունակում է ընտրութուններից հետո գլխավոր ինտրիգը մնալ: Ընդհանրապես կա՞ արդյոք դրա անհրաժեշտութունը: 

Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունը, չնայած այն բանին, որ մեծամասնություն է կազմում խորհրդարանում /69 մանդատ 131-ից-խմբ./`շահագրգռված է կառավարող կոալիցիայի հարցում: Որքան լայն լինի այդ կոալիցիան, այնքան նրա համար հեշտ կլինի դժվար որոշումներ կայացնել`ինչպես արտաքին քաղաքական, այնպես էլ ներքին, սոցիալ-տնտեսական մակարդակով: Կոալիցիայի առավելություն այն է, որ վաստակելով բոլոր դափնիները հաջող կայացրած որոշումներից`կառավարող կուսակցությունը հնարավոր ձախողումների դեպքում միշտ կարող է կիսել պատասխանատվությունն իր կոալիցիոն գործընկերների հետ:

Իսկ այդ կոալիցիային ՙԲարգավաճ Հայաստանի՚ մասնակցությունը, ինչը շատ հավանական է, թույլ կտա ունենալ որ միայն քանակական, այլ սահմանադրական մեծամասնություն, ինչը ցանկացած ռազմավարական որոշման և սահմանադրական փոփոխության իրավունք է տալիս:

Ձեր կարծիքով, հետագայում ինչպե՞ս կվարվի ՙԲարգավաճ Հայաստանը՚: Արդյո՞ք տվյալ փուլում ձեռնտու է նրան խաղալ ՙկեղծ՚ ընդդիմության դերը:

Ամեն ինչ կախված կլինի այն բանից, թե պատրաստվում է արդյոք ՙԲարգավաճ Հայաստան՚ իր թեկնածուին առաջադրել  2013 թ. նախագահական ընտրություններում: Եթե ուժի մեջ է մնում առաջիկա նախագահական ընտրություններում Սերժ Սարգսյանին սատարելու վերաբերյալ նախկին կոալիցիոն գործընկերների միջև հուշագիրը, ՙԲարգավաճ Հայաստան՚ կուսակցությունը կարող է կրկին կոալիցիայի մեջ մտնել`ստանալով մի շարք նախարարական և պետական պաշտոններ:

Իսկ եթե Գագիկ Ծառուկյանի կուսակցությունը նախատեսում է աջակցել նախագահի մեկ այլ թեկնածուի, նրա համար բնական քայլ կլինի իրական ընդդիմություն դառնալը`առնվազն մինչև նախագահական ընտրությունների անցկացումը: 

Կարո՞ղ են արդյոք խորհրդարան անցած ընդդիմադիր ուժերը լուրջ հակակշիռ հանդիսանալ կառավարող կուսակցությանը, թե՞ այսօր նրանց մեկուսացվածությունն ի չիք են դարձնում օրենսդրական մարմնում իրական մրցակցություն ծավալելու շանսերը:

Թե որքան ազդեցիկ կլինի ընդդիմությունը 5-րդ գումարման Ազգային ժողովում, կախված է վերջինիս փոխդասավորությունից: Եթե այն ձևավորվի ՙԲարգավաճ Հայաստան՚ կուսակցության շուրջը, ապա այդպիսի`թեկուզ քաղաքականապես այլակազմ, բայց մեծաքանակ ընդդիմությունը կարող է իր աշխատանքը ռացիոնալ կազմակերպելու դեպքում լուրջ հակակշիռ դառնալ կառավարող կուսակցությանը: Իրադարձությունների նման ընթացքի հավանականությունը, իմ կարծիքով, շատ փոքր է, այդ պատճառով չեմ կարծում, թե Հայաստանի նոր խորհրդարանում ուժեղ, կառուցողական ընդդիմություն կլինի:

Դրական փաստ կարելի է համարել նոր խորհրդարանում ընդդիմադիր Հայ ազգային կոնգրեսի հայտնվելը: Դա նշանակում է, որ Կոնգրեսը պաշտոնական ամբիոն է ստացել կառավարող կուսակցության հետ բանավեճի համար, և քաղաքական դիմակայությունը հրապարակներից ու փողոցներից կտեղափոխվի երկրի բարձրագույն օրենսդիր մարմին: