USAID/EDMC-ն կաջակցի Հայաստանում մեծագույն արժեքների ստեղծմանը

USAID/EDMC ծրագրի արժեքների շղթայի բաղադրիչի ղեկավար Զդրավկո Շամիի հարցազրույցը ԱրմԻնֆո լրատվական գործակալությանը

• Սամվել Սարգսյան

• Ուրբաթ, 1 հունիսի, 01:36

2012 թվականի փետրվարին Հայաստանում պաշտոնապես մեկնարկեց ԱՄՆ Միջազգային Զարգացման գործակալության (USAID) EDMC (Enterprise Development and Market Competitiveness-Ձեռնարկությունների զարգացում և շուկայի մրցունակություն) ծրագիրը: Ծրագրի ֆինանսավորման հնգամյա պլանը հաստատվել է 17.5 մլն.դոլար ծավալով: EDMC ծրագիրը փոխարինում է մեկ այլ` CAPS (Competitive Armenian Private Sector - Հայաստանի մրցունակ մասնավոր հատված) նախկին ծրագրին:  EDMC ծրագրի հիմնական ուղղությունների ու պլանների մասին է ԱրմԻնֆո լրատվական գործակալության հետ հարցազրույցում պատմում  USAID/EDMC արժեքների շղթայի բաղադրիչի ղեկավար Զդրավկո Շամին

 

Ո՞ր ոլորտների ձեռնարկություններին եք աջակցում:

 

Փաստացիորեն ծրագիրը մեկնարկել է 2011 թվականի վերջին և առաջին քայլերն ուղղված էին արժեքների կամ ոլորտների այն հիմնական օղակների ընտրությանը, որոնց կտրամադրվի աջակցությունը: Եվ ընտրված ձեռնարկություններն արդեն ստանում են այդ աջակցությունը:

 

Առաջինը, դրանք բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտի ընկերություններ են, որոնք միավորում են տեղեկատվական տեխնոլոգիաներն ու ինժեներական ծառայությունները:  EDMC-ը կաջակցի նաև սննդի (պտուղ-բանջարեղենի) վերամշակման, տուրիզմի, դեղագործության և բիոտեխնոլոգիաների ոլորտներին:

 

Մասնավորապես, բարձր տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների աջակցման լայնածավալ ծրագիրը  ներառում է հայկական ձեռնարկությունների մասնակցությունը HANNOVER MESSE (ապրիլի 23-27) ցուցահանդեսին: Այնուհետև մենք կաջակցենք Երևանում հունիսի 15-16-ը անցկացվելիք` DigiTec Business 2012 ցուցահանդեսին, որին նաև կմասնակցեն վրացական ընկերություններն ԱՄՆ ՄԶԳ  «Մրցունակության տարածաշրջանային նախաձեռնությանե աջակցությամբ:

 

Նշեմ, որ EDMC-ը սկսել է նաև համագործակցել ոլորտի մի շարք համալսարանների հետ, նոր ուսումնական ծրագրերի մշակման նպատակով: Կազմակերպվում են նաև վերապատրաստումներ, իսկ առաջիկա վերապատրաստումների շարքը տեղի կունենա Գյումրիում:

 

Ի՞նչ ժամանակահատվածների համար են նախատեսված աջակցության ծրագրերը:

 

Ծրագրեը հաստատվում են յուրաքանչյուր ֆիսկալ տարվա համար, որն ԱՄՆ-ում սկսվում է հոկտեմբերի 1-ից: Մինչև ծրագրի ավարտը դեռ 4.5 տարի կա, և այն հիմնական չափորոշիչները, որոնց ուղղությամբ պետք է աշխատի ծրագիրը, արդեն հաստատված են:

 

Ինչպիսի՞ն են աջակցության չափորոշիչները ծրագրի մյուս ուղղություններում:

 

Դեղագործության ոլորտում EDMC-ը կաջակցի GMP (Good Manufacturing Practice) ստանդարտների ներդրմանը, ինչը հանդիսանում է ոլորտի զարգացման նախադրյալը, քանի որ առանց GMP պահանջների կատարման շատ փոքր է հավանականությունը, որ Հայաստանում արտադրված դեղամիջոցները երբևէ կարող են արտահանվել:

 

Սննդի վերամշակման ոլորտում ծրագիրը կաջակցի, որպեսզի հայկական ընկերությունները կարողանան իրենց արտադրանքը համապատասխանեցնել միջազգային պահանջներին ու ստանդարտներին, մասնավորապես, HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) և էկոլոգիական պահանջներին: Սա հանդիսանում է արտահանման հիմնական պահանջներից մեկը:

 

Բիոտեխնոլոգիաների ոլորտում մեր գործողությունները դեռ մինչև վերջ ճշգրտված չեն: Այստեղ մեր առաջնահերթ նպատակն է GMP ստանդարտների ներդրումը:

 

Տուրիզմի ոլորտում մենք պետք է բարձրացնենք ծառայությունների որակը, ինչպես նաև Հայաստանի տուրիստական ներուժի վերաբերյալ տեղեկատվությունն արտասահմանում: Դրա համար անհրաժեշտ է մշակել տեղեկատվական ռեսուրսներ, որոնք կպատմեն երկրի ճարտապետական ավանդույթների մասին, և այն մասին, թե ինչպիսի արժեք է Հայաստանը ներկայացնում որպես տուրիզմի երկիր:

 

Տուրիզմի զարգացման համար հատկապես կարող են պահանջված լինել տեղական ՏՏ ոլորտի ընկերությունների ապրանքները: Օրինակ, EDMC-ի ծրագրերում կա GPS շարժական քարտերի ստեղծումը, որի օգնությամբ տուրիստը կարող է ազատ կողմնորոշվել, թե որ ամենակարճ ճանապարհով կարող է հասնել այս կամ հուշարձանին:

 

Որքանո՞վ են ակտիվ հայկական ընկերություններն ու բիսնես-ասոցիացիաները EDMC ծրագրի իրականացման ուղղությամբ առաջարկությունների հարցում:

 

EDMC-ը լավ հարաբերություններ ունի բիզնես-ասոցիացիաների հետ, որոնք գործում են մեր աջակցության ոլորտներում: Չէ որ մեր ծրագրի հիմնական նպատակն է աջակցել մասնավոր հատվածի ձեռնարկություններին, իսկ ձեռնարկությունների շահերի լավագույն ներկայացուցիչը` դրանք բիզնես-ասոցիացիաներն են, որոնք պաշտպանում են իրենց անդամների շահերը:

 

Ձեր կարծիքով, ներկայումս ի՞նչ գործոններ են խոչընդոտում Հայաստանում ամենամեծ արժեքների ստեղծմանը:

 

Գտնում եմ, որ երկրում ստեղծվող արժեքների մեծացման համար անհրաժեշտ է ավելացնել ձեռնարկությունների արտահանումային հնարավորությունները և ստեղծել դեպի արտահանումն ուղղված աշխատատեղեր: Իսկ դրա համար ներուժ կա:

 

Կառանձնացնեմ ընդամենը մի քանի խոչընդոտող հանգամանք: Օրինակ, հայկական ձեռնարկությունները չեն տիրապետում մարկետինգի ունակություններին ու գործիքներին: Կրթության համակարգը չի համագործակցում իրական հատվածի հետ, որպեսզի շրջանավարտները բուհ-ն ավարտելուց հետո կարողանան իսկույն անցնել աշխատանքի: Բացակայում է նաև տեղեկատվական ենթակառույցը, որը կտեղեկացներ այն մասին, թե որ ընկերությունը կարող է կատարել այս կամ այն պատվերը:

 

Տուրիզմի հատվածում անհրաժեշտ է ներդնել ֆիզիկական ճանապարհային և տեղեկատվական ենթակառույցներ: Տուրիստների համար դժվար է հասնել Երևանից հեռու գտնվող որևէ հուշարձանին, քանի որ ճանապարհները վատն են, կամ ընդհանրապես բացակայում են: Իսկ այս բացը չի կարելի վերացնել միայն EDMC ծրագրի շրջանակներում:

 

Մանրամասնորեն պատմեք Հայաստանի բուհերի հետ EDMC համագործակության մասին:

 

Բուհերի հետ մեր համագործակցության հիմնական նպատակն է ուսումնական նյութերը բիզնեսի պահանջներին համապատասխանեցնելը: EDMC-ը կաջակցի ուսումնական նոր ծրագրերի մշակմանը և դասախոսների վերապատրաստման կազմակերպմանը: Սրանք այն հիմնական ոլորտներն են, որոնք չեն համապատասխանում արդիական պահանջներին: Դրանց զարգացման գործում հնարավորինս կմասնակցեն տեղական դասախոսները, իսկ մենք կփորձենք մեր կուտակված գիտելիքները լրացնել ավելի պրակտիկ, կիրառական փորձով: